Zaman hıza bağlıdır: Özel görelilik teorisi ve ikizler paradoksu

Einstein’in Özel görelilik (İzafiyet) teorisi bize zamanın doğrusal değil, göreceli olduğunu söyler. Ancak çok az insan zamanın göreceli olmasının ne anlama geldiğini bilir.

Öyle ya, olayların ne zaman başladığı ve ne zaman bittiğinin bilinmediği, başlangıç ile bitiş arasındaki zaman aralığının anlaşılamadığı bir evrende nasıl yaşanır?

ÖZEL GÖRELİLİK TEORİSİ NEDİR?

Basitçe anlatmak gerekirse, özel görelilik bize hareketli cisimlerin hızlarının artmasıyla zamanın yavaş akması arasındaki bağı anlatır. Buna zaman genişlemesi adı verilir ve zaman genişlemesi evrenin soğuk ve sert bir gerçeğidir.

Özel görelilik, hareket eden bir cisme bağlı bir saatin, duran bir saate göre daha yavaş tik tak edeceğini söyler. Ve hareketli saatler için geçerli olan, diğer her şey için geçerlidir.

Bu etkiyi insan ölçeğinde ölçmek çok zordur. Çünkü etkilerini hissedebilmek için ışık hızına ışık hızına yakın bir hızda hareket etmek gerekir. Ancak özel görelilik insan algıları ile gözlemlenemese de ölçülebilir. Hatta ölçülmüştür de.

1971’de fizikçiler Joseph Hafele ve Richard Keating, jet uçaklarına birbirine senkronize atom saatleri yerleştirdiler ve onları dünyanın dört bir yanına gönderdiler. Saatler geri döndüğünde, tam olarak özel göreliliğin söylediği şey oldu. Saatlerin gösterdiği zamanlar birbirinden farklıydı ve artık özel göreliliğin gerçekliği kanıtlanmıştı.

İKİZLER PARADOKSU

Özel göreliliğin daha net anlaşılması için, ikizler paradoksunu kullanabiliriz.

Oğuz ile Turgut adında ikiz kardeşler hayal edin. Bu kardeşlerden biri olan Oğuz, uzayda ışık hızına yakın bir hızda seyahat eden bir uzay gemisine binsin ve Dünya’dan ayrılsın. 1 yıl sonra ise Dünya’ya geri dönsün ve kardeşiyle buluşsun. Oğuz, bu yolculuk boyunca sadece 1 yılı geride bırakmıştır. Ancak Turgut için, Oğuz’un ne kadar hızlı seyahat ettiğine bağlı olarak on yıllar hatta belki de yüz yıllar geçmiş olacaktır.

Oğuz seyahat ederken hiçbir şeyi farklı hissetmiyor. Ağır çekimde falan da hareket etmiyor. Her şey ona tamamen normal geliyor – o kadar normal ki, daha da fazla hızlanmadığı sürece hareket ettiğini bile anlayamaz.

İnternet sitesi https://benahmetkaplan.com
Yazı oluşturuldu 39

Benzer yazılar

Aramak istediğinizi üstte yazmaya başlayın ve aramak için enter tuşuna basın. İptal için ESC tuşuna basın.